Endüstriyel Tasarım

Tasarımcılar forumu “Dexigner ” grubunda tasarım şu şekilde tarif edilmektedir.

Design sözcüğü Latince kökenli ‘designare’den türemiştir; anlamı ‘bir şeye işaret etmektir.

Etimolojik anlamda, uzakta olan bir şey işaret edilebilir; piktoral anlamda ‘de-sign’ birden fazla şeyin olduğu ortamda, yalnızca tek bir şeyi işaret edebilir.

Ruhani anlamda ise ‘aklın gözü’ betimlemesiyle; sözcüğün yoğun bir arınmadan geçtiği hissedilir.

Tasarlamak sözcüğü ile de; işaretlemek, iz bırakmak, not etmek, altını çizmek, damga vurmak, özgün olmak, biricik ve tek olmak, belirginleştirmek, ayrıştırmak eylemleri vurgulanıyor.”

Yine tasarımcıların buluşma noktalarından ARKITERA’da “Sizce tasarım nedir?” sorusuna aşağıdaki cevaplar verilebilmiştir:

En estetik, biçimi en olmadık malzemeyle bütünleştirmek. Yalın,basit ama zekice oyunlar oynamak…

Başkasının ASLA sahip olamayacağı “her şey” dir.

Zamana dair ifade denilen içerik ve anlam etkinliklerinden gündelik olana en yakın duran kavrama ve üretim becerisi

Belirli veya belirlenebilir bir soruna yönelik orijinal çözümler üretme sürecidir tasarım.

Tasarım nesnel çevreyi kendi gereksinimlerine uyarlama sürecidir…

Tasarım üzerinde düşünülüp fikir üretilen şeydir. yani çok geniş bir kavramdır. Bunu mimari tasarımı düşünerek ve hatta mimari egolarımızı yücelterek tanımlamak hatalıdır bence.

Le Corbusier’in o zamana kadar denenmemiş bir şeyi hayata geçirmesi de tasarımdır. Hiç okumamış bir esnafın raflara satacağı malzemeleri dizerken yaptığı şey de tasarımdır.

Zaten o yüzden insanlar mimarın yaptığı işleri kendilerinin de yapabileceğini düşünürler.

Daha çok mimarların rağbet ettiği bir forumda tasarımla ilgili bu tanımlar yapılmaktadır. Kuşkusuz farklı alanlarda çalışan tasarımcıların görüşleri alındığında çok daha farklı tasarım tanımları ortaya çıkacaktır.

Ancak sonsuz çeşitlemeye varabilecek tasarım tanımlarının ortak notası orijinallik ve yaratıcılığın yanında yeniyi arama yeniyi bulma yolunda gösterilen çaba olarak görünmektedir.

Günlük hayatta tasarım kelimesine pek çok anlam yüklendiği gibi bazen tasarım kavramının içinin boşaltıldığına da tanık olmaktayız. Endüstriyel tasarım ise 554 sayılı KHK da yapılan tanım uyarınca günlük hayattaki tasarımı hem kapsamakta ancak aynı zamanda kapsamını sınırlamaktadır.

Tasarlama faaliyetinin sonucu olan her şeyin endüstriyel tasarım olarak korunması mümkün değildir. Bu sadece bir tasarımın genel ahlaka veya kamu düzenine aykırı olması ile açıklanamaz. Tasarım her şeyden önce görsel bir tatmin sağlamalıdır. Göze hitap etmeyen, görsel olarak anlatılamayan bir tasarımın endüstriyel tasarım olarak tanımlanması mümkün değildir. Yine sadece teknik unsurlar ihtiva eden bir tasarım genel anlamda tasarım olmakla beraber endüstriyel tasarım korumasına kavuşamayacaktır. 554 sayılı KHK tasarımın yenlik ve ayırt edicilik taşıması gerektiğini yani yaratıcılık ürünü olması gerektiğini vazederken tasarımın insan duyuları ile algılanması gereğini ortaya koymaktadır.

554 sayılı KHK uyarınca bir tasarım ürününün korunabilmesi için öncelikle tescil edilmesi gerekmektedir. Tescil, korumanın ön şartıdır. Haksız rekabete ilişkin hükümler tescil edilmemiş tasarımlar bakımından sınırlı bir koruma sağlıyor olsa da 554 sayılı KHK da öngörülen endüstriyel tasarım korumasının elde edilebilmesi için tescil şarttır.

Endüstriyel tasarın tescili ile tescile bağlanan hakların kullanılması mümkün olacaktır. Tescil sayesinde endüstriyel tasarımın aynısı veya benzerinin tasarımın koruma altında olduğu süre boyunca üçüncü kişiler tarafından kullanılması engellenebilir. Direkt olarak üretim yapmayan tasarımcıların da lisans hakkı veya tasarım hakkını devretme yoluyla fikir ürünlerini gelir getiren bir araç haline getirmeleri mümkündür.

Gerçekten özgün bir tasarımın korunması ile emek ve fikir hırsızlığı önlenecek, emek ürünü tasarımları üretmek veya satmak isteyen kişiler tasarımcının hakkını vermek ve emeğin ücretsiz olmadığını anlayacaktır. Bu da yeni tasarlama faaliyetlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olacaktır.

Tescil için başvurusu yapılan patentler hem TPE tarafından hem de uluslar arası tescil kurumları tarafından ilan edilmektedir. Ancak faydalı model müracaatında bulunmadan önce hem zaman kaybı hem de maliyetler bakımından ön araştırma yapılmasında çok büyük yarar bulunmaktadır.

Firma takibinin avantajları:

1. Gerek TPE gerekse uluslararası tescil otoriteleri ( Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı WIPO, Avrupa Patent Ofisi – EPO) tarafından ilan ve tescil edilmiş tüm patentleri ve faydalı modelleri konusuna ve başvurusuna göre görme imkanı olduğu için patent/faydalı model müracaatından önce araştırma yapma imkanı bulunmaktadır.

2. Sektörünüzde tescil başvurusu yapılan patentleri/faydalı modelleri periyodik olarak tespit edebilme

3. Rakiplerinizin yapmış oldukları tescil müracaatlarından ve sektördeki son gelişmelerden haberdar olma

DIŞ PATENT ile yapılan yıllık patent/faydalı model ve firma takibi anlaşması çerçevesinde takip edilmesini istediğiniz patent/faydalı model ve firmalara ilişkin olarak aylık raporlama yapılmaktadır.