Marka Tescili ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Sınai haklar içerisinde markanın yeri nedir ?

Sınai hakların konusu olan ürünler , daha çok kişilerin doğa üzerindeki egemenliklerini arttırmak ve yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla gerçekleştirdikleri eserlerdir. Bu eserler ‘’teknik eser’’ niteliğindedir ve bu tür eserler üzerindeki hak ‘’sınai hak’’ olarak değerlendirilir.

Teknik eser niteliği taşımakla birlikte ticaret unvanı ve marka gibi ticari işletmeleri veya satılan malları ayırt etmek için kullanılan işaretler de sınai hak kavramına dahildir ve geniş anlamda “fikri hakların” kapsamına girerler.

Hakkın niteliğini belirtmek gerekirse sınai hak;maddesel olmayan mallar üzerinde kurulan sahibine tekelci kullanma yetkisi veren mutlak haktır. Maddesel olmayan mallar, insan aklının ve iradesinin yarattığı şeylerdir. Bu anlamda maddesel olmayan mallar üzerindeki haklar aynı zamanda tekelci haklardır. Bu özellikleri nedeniyle sahiplerine 3. Kişilerin bu mallardan yararlanmalarına engel olabilme yetkisi verilir. Tüm bu belirlemelerden hareketle sınai hakkın; sahibine maddesel olmayan mal üzerinde (patent, marka vs.) mutlak bir egemenlik sahası tanıdığı,hakka tecavüz eden herkese karşı ileri sürülebilen korunması belirli bir süre ile sınırlanmış, tekelci ve dolayısıyla mutlak bir hak olduğu söylenebilir.

Sınai haklar; nitelikleri ve sahiplerine sağladıkları koruma yönünden farklılık göstermektedirler. Ele alınacak sınai hak türlerinin bir kısmı hukukumuza yeni giren kavramlardır. İhtira Beratı Kanunu döneminde bu kavramların bir çoğu bilinmemekte ve genel hükümlere göre korunmaktaydı. Dolayısıyla kavramlar arasındaki farklılık, yakın geçmişimize kadar pek önem taşımamaktaydı. Ancak bugün yürürlükte bulunan mevzuatta bu kavramlar farklı hükümlerle koruma altına alınmıştır.

Marka nedir ?

Marka; bir işletmenin mal veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretleri içerir.

Kaç çeşit marka koruması vardır ?

a) Ortak Marka: Üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan, bir gurubun mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaretlerdir.
b) Garanti Markası: Marka sahibinin kontrolü altında bir çok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini,üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir.
c) Ticaret Markası: Bir işletmenin imalatını ve/veya ticaretini yaptığı malları, başka işletmelerin mallarından ayırt etmeye yarayan işarettir.
d) Hizmet Markaları: Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir. Marka mal veya ambalajı ile birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda mal veya ambalajın tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisari hak sağlamaz.

Marka korumasından kimler yararlanabilir ?

Türkiye’de marka korumasından: Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce veya Paris Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması’na taraf devlet vatandaşı olarak başvuru hakkına sahip kişiler yararlanır. Yukarıdaki paragraf kapsamına girmemekle beraber, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen marka koruması tanınmış yabancı devletlerin gerçek veya tüzel kişileri de karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiye’de marka korumasından aynı şekilde yararlanır.

Marka koruması ne kadar sürer ?

Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Marka onar yıllık dönemler halinde sonsuz sayıda yenilenebilir.

Koruma süresinin bitiminden itibaren altı aylık süre içerisinde yenilenmeyen markalar hükümsüz sayılır.

Marka hakkından vazgeçme nedir ?

Marka sahibi, yazılı olarak Enstitüye bildirmek üzere markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin tamamından ya da bir kısmından vazgeçebilir. Vazgeçme marka siciline kayıt tarihi itibariyle hüküm doğurur.

Marka siciline kayıt edilmiş hakların ve lisans sahiplerinin izni olmadıkça marka üzerinde, bir üçüncü kişi tarafından hak sahipliği iddia edilmekte ise, onun izni olmadıkça da marka hakkından vazgeçilemez.

Marka sahibi marka üzerinde ne tür haklara sahiptir ?

Markaların tescil kapsamına giren aynı mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil sahibine kullanım hakkı verilmektedir. Markaların başkalarına devri mümkündür. Marka teminat olarak gösterilebilir.Marka işletmeden bağımsız olarak haciz edilebilir. Marka,tescilli mal veya hizmetlerin bir kısmı için lisans sözleşmesine konu olabilir.

Tescilli marka kullanılmaz ise ne gibi sonuçlar doğurur ?

Tescilli bir markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde,marka iptal edilir. Bu gibi durumlarda iptal yetkisi yetkili mahkemelere aittir.

Marka hakkı nasıl sona erer ?

İki nedenle marka hakkı sona erer;

• Markanın süresi içinde yenilenmemesi
  
• Marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi

Rüçhan hakkı nedir ? Nasıl elde edilir ?

Rüçhan önceden doğan hak nedeniyle sıralamada öne geçme hakkıdır. Önceden doğan hak bir başka ülkede tescil başvurusu tescil sergileme gibi yollarla elde edilir.
Marka tescil başvurularında iki yolla rüçhan hakkı elde edilmelidir.

a- Uluslar arası sözleşmelere dayanan marka tescil başvurularından doğan rüçhan hakkı: Türkiye’de rüçhan hakkından yararlanabilmek için Paris Sözleşmesi’ne üye ülkelerden birinde bir markanın tescili için usulüne uygun olarak yapılan başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde aynı markayı Türkiye’de tescil ettirmek için yapacakları başvuruda rüçhan(öncelik)hakkından yararlanabilirler.

b- Marka tescil ettirilebilecek ülkelerdeki ulusal veya uluslararası düzeyde resmi olarak açılan sergilerde mal veya hizmetlerini sergileyenler, sergideki gösterim tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye’ de marka tescil ettirmek için başvuru yaptıklarında rüçhan
hakkından yararlanabilirler.

Marka veya müracaat sahibinin yararlanabileceği kanuni haklar nelerdir?

Tescilli marka sahibi veya müracaat sahibi dilerse taklit malları toplatabilir. Hukuk ve ceza mahkemelerine başvuruda bulunabilir ve uğramış olduğu zararın tazmini için retti ve manevi tazminat davaları açabilir.

Markanın sağladığı haklar üçüncü kişilere karşı ne zaman hüküm ifade eder?

Markanın sağladığı haklar üçüncü kişilere karşı tescilli yayın tarihi itibariyle hüküm ifade eder.

Mahkeme öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayınlanmasından önce karar veremez.

Markalarda ilan sistemi nedir?

Marka tescil başvurusunun usulüne uygun olarak yapılması ve tescil edilmesini engelleyen herhangi bir neden olmaması durumunda marka tescil başvuruları üçüncü kişilerin görüş ve değerlendirmesine açık olmak üzere Resmi Marka Bülteninde yayınlanarak üç ay ilanda kalır. Markanın tescili için; bu süre içinde marka başvurusuna üçüncü kişiler tarafından, markanın reddi ile sonuçlanacak herhangi bir itiraz gelmemiş olması gerekmektedir.

Marka Tescili neden önemlidir ?

Markanın tescil kapsamına giren aynı veya benzeri mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescilli markanın benzerlerini ve karıştırılma ihtimali olan herhangi bir işaretin tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir işaretin izinsiz kullanılması önlenir.

Tescilli bir marka başkasına devir edilebilir, miras yolu ile intikal edebilir,kullanma hakkı lisans konusu olabilir,rehin ve teminat olarak gösterilebilir.

Tescilsiz marka kullananlar, belirtilen bu haklardan yararlanamazlar.

Marka benzerlik araştırması nedir ve neden gereklidir ?

Zorunlu olmamakla birlikte müracaatta bulunan kişi yada firmaların uğrayacakları zaman ve maddi kayıpları önlemek için tescili talep edilecek markanın benzerlerinin tescilli olup olmadığını araştırılması çok önemlidir. Bu bakımdan istendiği takdirde T.P.E. tarafından (ücret karşılığı) yada ofisimiz tarafından (herhangi bir ücret ödenmeden) marka ön araştırması yaptırılabilir.

Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?

Faydalı Modelde, tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri aranmaz, koruma süreleri farklıdır.

Araştırma ve inceleme işlemlerinin olmaması nedeniyle patent verilmesine oranla faydalı model belgesinin verilmesi, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir.

Patent tescilim tüm dünyada geçerli olur mu?

Tescil, sadece başvuru yapılan ülke sınırları içerisinde koruma sağlamaktadır.

Yıllık ücretin her yıl ödenmesi zorunlu mu? Ödemezsem ne olur?

Yıllık ücret, her yıl söz konusu patentin başvuru tarihi esas alınarak korumanın sürekliliğini sağlamak amacıyla yatırılmalıdır. Vade tarihinde ödenmeyen yıllık ücretler ek bir ücret ödenmesi suretiyle 6 aylık ek süre içerisinde de yatırılabilir. Söz konusu ek sürede de yıllık ücretin ödenmemesi durumunda ise tescilin iptaline karar verilir.

Patent tescil belgemi ne kadar sürede alabilirim?

Patent tescil belgesi alma süresi yaklaşık olarak 2.5-3 yıldır.

Faydalı model tescil belgemi ne kadar sürede alabilirim?

Faydalı model tescil belgesi alma süresi yaklaşık olarak 1-1.5 yıldır.

Fotoğrafla patent başvurusu yapabilir miyim?

Fotoğrafla patent başvurusu dosyalamak mümkün değildir. Ancak eğer var ise çizimlerin teknik olarak hazırlanması gerekmektedir.

Başka ülkede tescilli bir patent benim buluşumun tesciline engel teşkil eder mi?

Başka ülkede aynı veya benzer buluş konusuna sahip daha önceden tescilli patentler var ise bunlar araştırma ve inceleme aşamasında tespit edileceğinden tescil prosedüründe engel teşkil edecektir.